best websites of the world
Features

Ο γύρος του Κόσμου Χάντρα-Χάντρα

 

Υποκατάστατο του τσιγάρου, «όργανο μέτρησης» του καημού και του αναστεναγμού, αντίπαλον δέος του ρολογιού, το κομπολόι πέρασε από χιλιάδες χέρια, πρωταγωνίστησε σε τραγούδια, έγινε σύμβολο σε θρησκείες και παραδόσεις εκατοντάδων χρόνων. Κάθε κομπολόι και μια ιστορία. Ένα ταξίδι στον χρόνο, ιστορίες χαράς, προσευχής, μοναξιάς, πόνου, προσμονής, ανθρώπων απλών, με εξουσία, αλλά και ταπεινών, με ένα κοινό γνώρισμα: αυτό το κορδόνι με τις χάντρες να κυλούν ανάμεσα στα δάχτυλα. Χάντρες, άλλοτε παλιές και πολύτιμες από κεχριμπάρι, κοράλλι, ελεφαντόδοντο, κόκαλο, κέρατο, έβενο, φατουράν και μαστίχα, άλλοτε καινούργιες που αστράφτουν στο φως, διάφανες, που όμως έχουν να διηγηθούν τη δική τους μεγάλη ιστορία. Το κεχριμπάρι που ήταν κάποτε ρετσίνι, χρειάστηκε πολλές χιλιάδες χρόνια για να πάρει τη σημερινή μορφή του. Δηλαδή να πετρώσει, ενσωματώνοντας αρκετά στοιχεία από το ορυκτό, αλλά και το ζωικό και φυτικό βασίλειο. Γι’ αυτό άλλωστε πολύ συχνά αναγνωρίζουμε μικρά έντομα ή αβγά τους, αλλά και αρκετά στοιχεία φυτών και απολιθώματα. Ξεχωριστό υλικό είναι ακόμα το κοράλλι, ιδιαίτερα το μαύρο που φυτρώνει στον βυθό της θάλασσας και λέγεται “γιούσουρι”. Το φίλντισι ανήκει και αυτό στα πολύτιμα υλικά, όπως και το κέρατο, το ελεφαντόδοντο, η μαστίχα (σπάνιο μίγμα από ρετσίνι μαστιχόδεντρου, βακελίτη, κεχριμπαριού και φυσικού πράσινου χρώματος) και το φατουράν.

Το φατουράν είναι για πολλούς το σπουδαιότερο από τα μίγματα των ρινισμάτων του κεχριμπαριού, αναμεμιγμένο με βακελίτη, μαστίχα και κολοφώνιο. Πώς ξεχωρίζουμε όμως το αληθινό κεχριμπάρι που μερικές φορές στοιχίζει ακόμα και μια περιουσία; Για να βεβαιωθούμε για τη γνησιότητά του,το βυθίζουμε σε ένα ποτήρι με νερό και προσθέτουμε, ανακατεύοντας σιγά-σιγά, αλάτι. Το αυθεντικό κεχριμπάρι θα ανέβει στην επιφάνεια του νερού! Αλλος τρόπος είναι η τριβή μέσα στις χούφτες, όπου όταν θερμανθεί αναδύει μια υπέροχη μυρωδιά λιβανιού (εφόσον δεν έχει υποστεί τεχνητή επεξεργασία). Την ίδια μυρωδιά θα μυρίσετε όταν κάψετε την άκρη μιας χάντρας του με ένα σπίρτο. Το κομπολόι είναι απαραίτητο βοήθημα στις περισσότερες θρησκείες, αφού βοηθάει τους πιστούς να μη χάνουν το μέτρημα των πολυάριθμων προσευχών. Το μουσουλμανικό κομπολόι αποτελείται από 99 χάντρες –όσες και οι προσευχές– αριθμός που αντιστοιχεί στις ιδιότητες του Αλλάχ. Στο δέσιμό του, μια ξεχωριστή χάντρα –διαφορετική από τις άλλες, συνήθως μακρόστενη και ομορφότερη, που ρυθμίζει την ισορροπία– ονομάζεται «ιμάμης» και αντιπροσωπεύει τον Αλλάχ. Υπάρχει όμως και δεύτερος τύπος κομπολογιού που αποτελείται από 33 χάντρες. Εκεί ο πιστός πρέπει να απαγγείλει 33 φορές την καθεμία από τις τρεις ιδιότητες του Αλλάχ που θα επιλέξει, οπότε και καταλήγουμε στον ίδιο αριθμό (99).

Το ροζάριο των καθολικών αποτελείται από 54 μικρές χάντρες περασμένες σε σχοινί ή αλυσίδα, χωρισμένες σε πέντε τμήματα των δέκα χαντρών και τέσσερις μονές. Κάθε χάντρα των δέκα αντιπροσωπεύει το «Άβε Μαρία» και κάθε μονή το «Πάτερ Ημών». Η αλυσίδα καταλήγει στην εικόνα της Πα- ναγίας ή του Χριστού, ενώ στη συνέχεια πέντε χάντρες στη διάταξη 1-3-1 αντιπροσωπεύουν το «Πάτερ Ημών», την Αγία Τριάδα και, τέλος, τη μεγάλη προσευχή στην Παναγία. Σύνολο: 59 χάντρες, αντίστοιχες με 59 προσευχές. Τα βουδιστικά και ινδουιστικά κομπολόγια πήραν το όνομα «μάλα» που σημαίνει προσευχή. Τα βουδιστικά κομπολόγια αποτελούνται από 108 χάντρες και χωρίζονται συνήθως σε τέσσερα μέρη, από 27 χάντρες το καθένα. Κάθε χάντρα αντιπροσωπεύει και μια χάρη του Βούδα. Το σύνολο των επιμέρους μερών ισούται πάντα με το 9, ο οποίος είναι μυστικιστικός αριθμός και συμβολίζει την ένωση του ανθρώπου με το «Απόλυτο». Στον Ορθόδοξο χριστιανισμό έχουμε τα κομποσκοίνια, όπου, σύμφωνα με την παράδοση, ο Αρχάγγελος Γαβριήλ ήταν εκείνος που εμφανίστηκε στο όνειρο του Oσίου Παχώμιου και του δίδαξε τον τρόπο κατασκευής τους. Εννέα πλεγμένοι σταυροί αποτελούν κάθε κόμπο, συμβολίζοντας τα εννέα τάγματα των Αγγέλων, σε ένα σύνολο 33 κόμπων (όσα και τα χρόνια του Χριστού) που καταλήγουν στον θριαμβικό πλεγμένο σταυρό. Το ελληνικό κομπολόι, η «κομπολογιά» για τους παλιούς μάγκες, πέρασε σε μας από την Ανατολή. Δεν υπάρχει περιορισμός στις χάντρες, αφού δεν μετριέται κάτι συγκεκριμένο. Ωστόσο έχει πάντα μονό αριθμό χαντρών, όχι μόνο για λόγους συμμετρίας, αλλά και για να φέρνει γούρι, ενώ καταλήγει –όπως όλα τα κομπολόγια– στον «ιμάμη», που στην Ελλάδα λέμε «παπά».

ΓΡΑΨΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

Current day month ye@r *